Herkomst naam Valerius

Vraag een jonger lid van onze muziekvereniging (of misschien wel een oudere) eens wat de naam ‘Valerius’ nu eigenlijk betekent. Grote kans dat zo iemand zijn wenkbrauwen en schouders ophaalt en geen flauw benul heeft. Hieronder wordt uitgelegd waar de naam van onze brassband vandaan komt.

Het is alweer een poosje geleden, in 1575, dat in Middelburg een jongetje werd geboren met de naam Adriaen Valerius (in sommige geschriften staat Adrianus). De familie Valerius was van Franse afkomst en Adriaen’s vader was poorter, een stedeling dus, klerk en later militair.

Toen vader Francois notaris werd, verhuisde het gezin naar het mooie en destijds welvarende stadje Veere op Walcheren. De kleine Adriaen was net als zijn vader muzikaal. Zijn vader had na het beleg van Middelburg door de Spanjaarden het kleine orgel uit de gesloopte Westmonsterkerk in Middelburg gekocht voor 24 gulden. Op dat orgel leerde de kleine Adriaen de eerste muziekbeginselen.

Adriaen ging wat de keuze van zijn loopbaan betreft zijn vader achterna en werd in 1592 klerk en belastingontvanger bij de burgemeester van Veere en in 1606, net als zijn vader notaris.

Zo werd Valerius een machtig en waarschijnlijk ook een vrij welgesteld man in de destijds aanzienlijke en welvarende stad Veere. In 1598 trouwde hij er de burgemeestersdochter Elisabeth Bouwens Adriaensdr.

In 1616 werd hij voor de eerste maal tot schepen (wethouder) gekozen, het jaar daarop tot raad van de stad. Hij had veel functies: ontvanger van de convooi- en licentgelden, fortificatiemeester, gildebroeder en overdeken van de rederijkerskamer, een culturele afdeling van een gilde. Als het hierbij was gebleven, dan zou zijn naam al sinds eeuwen vergeten zijn, net als die andere notarissen en overheidspersonen die in de grote kerk van Veere begraven liggen.

De muzikale Valerius begon echter gedichten en verzen te schrijven en in 1626 kwam zijn Nederlantsche gedenck-clanck uit, een geschiedenisverhaal over de Nederlanden, onderbroken door 76 liederen en een aantal prenten en citaten. De melodieën had hij in notenschrift uitgeschreven voor luit en citer. De thema's van de liederen waren vrijheids- en vaderlandsliefde en vrome godsdienstzin. De latere gezangen zijn in hoofdzaak liederen van zege en victorie en van dankbaarheid. Het meest opvallende aan Valerius’ liederen is wel hun onwrikbaar Godsvertrouwen. Adriaen was een streng Calvinist en anti paaps (rooms).

De geuzenliederen, steeds op bestaande melodieën, beleefden een kortstondige populariteit omdat ze gingen over de Tachtigjarige Oorlog van 1568 tot 1648 maar daarna raakten de liederen in de vergetelheid, om vanaf het einde van de negentiende eeuw populair te worden als vaderlandse liederen. Het allerbekendste lied uit de bundel is natuurlijk het Wilhelmus, verder zijn ondermeer ‘Merck toch hoe sterck’ en ‘Waer dat men sich al wend of keerd’ nog in het collectieve geheugen aanwezig.
Het lied ‘Wilt heden nu treden’ werd wereldberoemd als Niederländisches Dankgebet en The Prayer of Thanksgiving.

Toen onze Urker voorvaderen in 1898 een Christelijk Muziekkorps oprichten vond men ‘Adrianus Valerius’ dan ook een zeer toepasselijke naam. Zoals elders op deze site te lezen is werd in 1937 bij de heroprichting de verkorte naam Valerius gekozen.

Adriaen Valerius overleed te Veere op 27 Januari 1625. Wanneer u een keer in Zeeland op vakantie bent gaat u nu uiteraard zijn graf bezoeken in de Grote Kerk in Veere. In het hofje waar zijn woning stond is een eenvoudig standbeeld geplaatst.

Een portret van Valerius was helaas niet zo gauw te vinden, wel zijn originele handtekening.
                                                                                                                

fotos
 
 
 
 
 
Laatste nieuws
Momenteel geen items beschikbaar.
Info

Chr. Brassband Valerius

(her)opgericht op 13 mei 1937
KvK V656686
Slenk 1 e
8321 LD Urk
06-24218507

info@brassbandvalerius.nl
www.brassbandvalerius.nl